Damian Borkowski

Przez chwilę milczałem. Było to związane z natłokiem spraw i chwilowym brakiem dostępu do internetu. Postaram się to wkrótce naprawić. Swoją… drogą… milczenie jest bardzo ważna formą… komunikacji. Mówi się, że milczenie jest złotem. Faktycznie czasami bywa, bo daje czas na reakcję… zarówno tobie jak i partnerom dialogu. Czasami warto poczekać tak jak w tej historii: Pewien farmer przewoził furmanką… mnóstwo koszy pełnych jabłek. Po drodze zatrzymał przechodnia i spytał go jak daleko na targ. Przechodzień odpowiedział”Jakąś godzinę jeżeli będziesz jechał wolno” a po chwili “Jeżeli szybko, zajmie Ci to cały dzień”. Na drodze było wiele wybojów i dziur, wiec jeśli farmer jechałby szybko jabłka powypadałyby z koszy i musiałby się zatrzymać, aby je pozbierać…

Ludzie często robią dziwne rzeczy kiedy druga strona milczy. Do głowy wpadają im pomysły jeden po drugim i aby szybko zlikwidować ciszę zaczynamy działać i mówić na podstawie tych pomysłów. A przecież lepiej spytać, wyjaśnić, być pewnym znaczenia.

No właśnie. Dla mnie nawet ciekawsze jest drugie powiedzenie. Mówi się, że milczenie oznacza zgodę. Czasami to może być wygodne, ale posiadanie takiego przekonania może być bardzo szkodliwe. Szczególnie dla lidera. Tak naprawdę milczenie oznacza zazwyczaj dokładnie milczenie, choć może oznaczać wiele innych rzeczy. Pewnie zdarzają się sytuacje kiedy milczenie wywołuje w tobie na pewno lub sprawia ci dyskomfort i właśnie wtedy jedną z najgorszych rzeczy jest zakładać cokolwiek.

A być może lepiej założyć, źe milczenie oznacza niezgodę? Taka postawa może przynieść wiele korzyści – przede wszystkim może prowadzić do wyjaśnienia wszystkich kwestii aż do uzyskania potwierdzenia, że ludzie się z nami zgadzają lub nie.

Ostatnio ktoś zapytał mnie jak nauczyć się aktywnie słuchać. Szkoleniu umiejętności słuchania nie poświęca się tyle uwagi, co szkoleniom z mówienia, przekonywania i prezentowania. W zasadzie nigdy nie widziałem szkolenia, którego program całkowicie poświęcony byłby nauce słuchania, a przecież niesłuchanie to najbardziej powszechny problem w komunikacji. Spójrz na poniższą tabelkę. Czyż to nie paradoks?

Pewnie wiele osób uważa, że skoro słyszy, to potrafi słuchać. Niestety słuchanie jest trochę bardziej skomplikowane. Dobrze obrazuje to chiński symbol oznaczający czasownik “słuchać” – aby słuchać musimy używać uszu, oczu i serca oraz skoncentrować się, być zaangażowanym w ten proces.

Oprócz słyszenia fal dźwiękowych trzeba jeszcze selekcjonować odbierane informacje, rozumieć je (nie tylko to, co osoba mówi, ale również jak to mówi) i pokazać drugiej osobie czy i jak ją rozumiemy. Poza tym aktywne słuchanie to również zapamiętywanie usłyszanych informacji.

Aby bardziej aktywnie słuchać:
1. Skoncentruj się na tym, aby zrozumieć drugą osobę, zamiast tego, aby być zrozumianym.
2. Przestań gadać! Mów mniej a słuchaj więcej.
3. Przestań gadać w swojej głowie. Dzieje się tak dlatego, że twój umysł myśli o wiele szybciej (1000-3000 słów na minutę) niż jest w stanie słyszeć (125-300 słów na minutę) a to oznacza, że spora część twojego umysłu nie ma co robić. Aby słuchać aktywnie trzeba całkowicie skoncentrować się na słuchaniu.
3. Zadawaj pytania (np. o wyjaśnienie szczegółów)
4. Parafrazuj – upewnij się czy na pewno dobrze rozumiesz to, co druga osoba do ciebie mówi.
5. Wstrzymuj się z oceną. Słuchaj i zbieraj informacje bez oceniania ich.
6. Zanim zadasz pytanie zastanów się czy lepiej nie milczeć i słuchać dalej. Efektywne używanie ciszy jest bardzo istotną umiejętnością w aktywnym słuchaniu.
7. Pokazuj swoim zachowaniem, że słuchasz (np. pochyl się, nadstaw ucha, kiwaj głową jak rozumiesz, utrzymuj kontakt wzrokowy).
8. Zminimalizuj to, co może cię rozpraszać (np. prowadź dyskusje w cichym i komfortowym miejscu). Przestań robić wszystko inne, a zacznij słuchać.
9. Od czasu do czasu podsumuj to co usłyszałeś.
10. Zliczaj w punktach najistotniejsze informacje. Jeśli można rób notatki.
11. Wsłuchuj się w emocje, nie tylko w fakty. Kiedy słuchasz, jak osoba o czymś mówi, zastanów się co ona czuje. Jeśli trzeba spytaj się jej czy dobrze ci się wydaje.
12. Obserwuj siebie. Jakie uczucia wywołuje w to, co słyszysz.
13. Usiądź u stóp mędrca.
14. Włóż jego buty. Jak byś się czuł na miejscu drugiej osoby?
15. Patrz punkt 2.

Aktywne słuchanie ze zrozumieniem to naprawdę niedoceniana umiejętność, a moim zdaniem lepsze słuchanie pozwala nie tylko lepiej rozumieć innych, ale poprawić relacje z otaczającymi nas ludźmi, prowadzić bardziej produktywne i mniej czasochłonne dysputy, skuteczniej wywierać wpływ na innych.